كسانىكه علمشان از خداوند سرچشمه مىگيرد ، هيچ‌كس ديگر ، چيزى نمىداند . قرآن مىفرمايد : « و يسئلونك عن الرّوح قل الرّوح من امر ربّى . . . » « 1 » « و از تو دربارهء روح سؤال مىكنند بگو روح از فرمان پروردگار من است » . به هر حال هرچه كه هست ، اين‌قدر مىدانيم كه كمال انسان‌ها به روح است ، به واسطهء آن مىتوانند به آنجايى برسند كه علوّ و برترى آن‌را غير از حقّ نمىداند و هم ازاين‌رو است كه مسجود ملائكه واقع مىشوند و خداوند از آنها مىخواهد كه به جهت دميدن روحش در انسان بر او سجده كنند : « فاذا سوّيته و نفخت فيه من روحى فقعوا له ساجدين » « 2 » « هنگامىكه كار آن به پايان رساندم و در او روح خود ( يك روح شايسته و بزرگ ) دميدم ، همگى بر او سجده كنيد » . روح انسان با آن خصوصيات فوق الذّكر ، در ابتداى زندگى انسان ، بىشكل ، بىرنگ و يا خيلى كم‌رنگ است و در اثر اعمال ، رفتار و گفتار او ، شكل و رنگ به خود مىگيرد و نمود و بروز مىكند . اين اثرپذيرى ، گاه چهرهء انسانيّت دارد و با اين صورت رشد كرده و بزرگ و كامل مىشود و گاه به قالب حيوانيّت درمىآيد و در اين حالت مراحل كمال خود را طى مىكند و تا آنجا پيش مىرود كه در پس پردهء جسم آدم‌نما ، حيوانى درنده‌خو ، خطرناك و مخوف مىسازد . بنابراين ما با مسئوليّتى به مراتب سنگين‌تر از مسئوليّت جسمانى مواجه هستيم و عقل سليم حكم مىكند كه با دقّت و شدّت مواظب باشيم تا ضربه به روحمان نزنيم و بكوشيم تا هرچه بيشتر ، خود را به انبياء و

--> ( 1 ) . اسراء / 85 . ( 2 ) . حجر / 29 .